15. i 16. pułk piechoty

15. i 16. pułk piechoty województwa lubelskiego

Postanowienie gen. Józefa Chłopickiego nakazujące organizację szesnastu nowych pułków z gwardii ruchomych (po dwa na każde województwo) weszło w życie 10 stycznia 1831 r. Na województwo lubelskie nałożono wówczas kontyngent w wysokości 5404 ludzi, jednak w dniu 14 stycznia 1831 roku Komisja Rządowa Wojny nakazała Komisji Województwa Lubelskiego wybrać z gwardii ruchomej tylko 5272 osoby. W województwie lubelskim poborem rekruta mieli się zająć przedstawiciele władz administracyjnych wojewódzkich i obwodowych przy współudziale osób delegowanych przez Radę Obywatelską. Pomocą mieli także służyć wyznaczeni oficerowie oraz lekarze obwodowi. Pisma Komisji Rządowej Wojny do Komisji Województwa Lubelskiego z 14 i 15 stycznia 1831 r. podawały miejsce stacjonowania poszczególnych batalionów oraz ich dowódców. Sztab 1. pułku piechoty stacjonował w Końskowoli, gdzie też znajdował się 1. batalion tego pułku, 2. batalion w Wąwolnicy, 3. batalion w Kazimierzu nad Wisłą, a jego dowódcą został ppłk Jan Łempicki. Pułk 2. piechoty miał sztab w Kraśniku, gdzie stacjonował 1. batalion pułku, 2. batalion w Opolu, a 3. batalion w Józefowie nad Wisłą. Dowództwo pułku objął major z batalionu weteranów czynnych, Antoni Hillebrandt. W styczniu 1831 r. zapadła decyzja o zmianie numeracji poszczególnych pułków wojewódzkich i pułki województwa lubelskiego otrzymały numery 15. i 16.

Postanowienie dyktatora Józefa Chłopickiego z 10 stycznia 1831 roku określiło także ubiór nowotworzonych pułków. Umundurowanie miało się składać z wołoszki, kaftana, spodni, furażerki z zausznicami, halsztuka, rękawic, patrontasza i tornistra z przyborami oraz ciżem, koszul i gatek. Koszty umundurowania miały ponieść władze wojewódzkie, Komisja Rządowa wojny miała natomiast dostarczyć uzbrojenie i inny niezbędny ekwipunek wojskowy. Ostatecznie pułki lubelskie miały otrzymać płaszcze, kaftany z rękawicami, kołnierzyki pąsowe i furażerki z sukna granatowego, w których szyciu wyspecjalizowali się krawcy z Lubartowa i Lublina.

Pułki lubelskie walczyły przeciwko Rosjanom m.in. pod Gossami koło Karczewa, brały także udział w bitwie pod Białołęką oraz Grochowem.

 

Źródła:
Rząd Gubernialny Lubelski. Komisja Województwa Lubelskiego [1812-1836] 1837-1866 [1867-1873], sygn. 497, 521, 539

Skarbek J. Województwo lubelskie w powstaniu listopadowym 1830-1831, Lublin 2011